Leren en studeren

School+ Platform voor een school zonder uitsluiting is een gemeenschappelijk initiatief van Cera, Porticus, de Stichting Koningin Fabiola en het Hoger Instituut voor de Arbeid in samenwerking met nog een hele reeks andere partners. Het platform heeft als doelgroep alle Belgische scholen die zich willen inzetten voor een meer effectief onderwijs aan sociaal achtergestelde groepen en hun partners, waaronder de centra voor leerlingenbegeleiding. De website bevat informatie die hen daarbij wil ondersteunen:

• een handleiding voor vernieuwende projecten;
• een gegevensbank met achtergrondliteratuur, voorbeelden van een goede praktijk en lesmateriaal;
• een gericht aanbod van vormings- en ontmoetingsdagen;
• de mogelijkheid tot het vragen van specifiek advies;
• een verzameling nuttige webadressen.

Voor kinderen met speciale onderwijsnoden is de overgang naar het secundair onderwijs een nog grotere stap dan voor de andere kinderen.  De Nederlandse website www.overgangpovo.nl is in het leven geroepen om scholen, kinderen en hun ouders daarbij te helpen. Geschreven voor de Nederlandse situatie, bevat deze website toch heel wat materiaal die ze voor Vlaanderen ook interessant maakt.

De website is uitgewerkt als een soort draaiboek met nuttige bijlagen, die de leerling al van in groep 7 (het vijfde leerjaar) voorbereidt op de overgang naar het secundair of voortgezet onderwijs. Ze richt zich op verschillende doelgroepen, waaronder de leerlingen met leer- en ontwikkelingsstoornis en de leerlingen die na het vijfde leerjaar (groep 7) de overstap maken naar het beroepssecundair onderwijs omdat ze al één of meerdere jaren in het basisonderwijs hebben overgezeten.

Voor de Vlaamse situatie zijn vooral de rubrieken ADHD, Dyslexie, Hoogbegaafdheid en Autisme interessant. Hierin vindt je concrete teksten met heel specifieke tips en aanbevelingen om de overgang voor deze leerlingen zo vlot mogelijk te laten verlopen. De voorgestelde Kijkwijzer geeft voldoende materiaal en stof tot nadenken, ook voor het Vlaamse onderwijs.

GRIP vzw is een burgerrechtenorganisatie die intussen al een aantal jaren ijvert voor Gelijke Rechten voor Iedere Persoon met een handicap. Op hun website www.gripvzw.be lees je alles over hun werking die steunt op de peilers Sensibiliseren, Studeren en Informeren.

GRIP vzw heeft speciaal voor leerkrachten een afzonderlijke website aangemaakt. Hierop is heel wat informatie samengebracht over inclusief onderwijs, een thema dat met het nieuwe zorgkader van de minister voor onderwijs zeer actueel wordt. Naast deze achtergrondinformatie vind je er ook een visie op de taak van de leerkracht hierbij en een aantal uitgewerkte lespakketten over de inclusie van mensen met een handicap. Deze website kreeg intussen al een EduAward van KlasCement.

In 2006 hield het internationale onderwijsnetwerk New Horizons for Learning na 26 jaar op te bestaan. Al die tijd was het netwerk een voortrekker op het gebied van de onderwijsvernieuwing. Het ging actief op zoek naar succesvolle onderwijsstrategieën, gaf deze bekendheid en hielp ze implementeren. De resultaten van dit netwerk werden geborgd op de website www.newhorizons.org die op het Internet zal aanwezig blijven. Alle informatie werd ondergebracht in zeven categorieën die telkens rijk gedocumenteerd zijn met onmiddellijk te consulteren artikels, literatuurlijsten en relevante internetverwijzingen:

• Teaching and Learning Strategies: Informatie over enkele van de best gedocumenteerde en onderzochte onderwijs- en leerstrategieën die studenten toelaten om met nog meer succes te leren. Aan bod komen onder andere de theorie van de meervoudige intelligentie en de instrumentele verrijking.
• Perspectives on the Future: Hier werd er nagedacht over de beste manier om onszelf en onze studenten voor te bereiden op een toekomst die moeilijk te voorspellen is. Met de nadruk op de actieve rol die iedereen moet spelen om de mensheid op een positieve koers te houden.
• Transforming Education: Welke mogelijkheden hebben we om nieuwe onderwijssystemen en leergemeenschappen te maken voor de studenten van vandaag die de volwassenen van morgen worden. Welke veranderingen moeten we aanbrengen zodat het voor elke student mogelijk wordt om succes te behalen? 
• News from the Neurosciences: Over de bevindingen van de neurowetenschappen en de implicaties ervan op het leren.
• Special Needs/Inclusion: Iedereen heeft een andere manier van leren. Sommigen worden meer uitgedaagd dan anderen. In deze rubriek vind men informatie voor leerkrachten en ouders van studenten met fysieke, emotionele en cognitieve beperkingen. Daarnaast is er ook expliciet aandacht voor de noden van hoogbegaafde leerlingen, omdat deze noden nog te vaak niet onderkend worden.
• Lifelong Learning: Leren is een levenslange opdracht. Leren geeft het leven zin en zorgt ervoor dat een mens mentaal, fysisch en emotioneel blijft groeien.
• Student Voices: Studenten geven zelf aan wat er voor hen wel en niet werkt in verband met leren op school en in andere omgevingen. Daarnaast wordt er gekeken hoe studenten meer betrokken kunnen worden bij hun eigen leren.

Daarnaast vind je op de website ook nog de verzameling van alle nieuwsbrieven (50 in totaal!) die het netwerk gedurende haar bestaan uitgaf.

De conceptnota Leerzorg van de Vlaamse minister voor onderwijs brengt het inclusief onderwijs heel dichtbij. Kinderen zullen immers veel minder snel en in een kleiner aantal naar het buitengewoon onderwijs verwezen worden. De drempel naar leerzorgniveau III ligt relatief hoog. Ze zullen dan ook moeten opgevangen worden in het reguliere onderwijs.

Scholen moeten zich tijdig afvragen hoe ze tegenover dat inclusief onderwijs staan, wat ze al bereikt hebben en op welke vlakken ze eventueel nog inspanningen moeten doen. Dit is zeer belangrijk omdat inclusief onderwijs een zaak is van het volledige schoolteam en toch heel wat eisen stelt.

Het Nederlandse Seminarium voor Orthopedagogiek heeft een website ontwikkeld waarop scholen voor zichzelf kunnen nagaan hoever ze staan op het vlak van inclusie. Dit door een vragenlijst in te vullen die peilt naar de 7 pijlers van inclusief onderwijs, met name: authentiek leren, authentiek onderwijzen, samenwerken, planmatig werken, flexibel curriculum, toegankelijke ruimten en afgestemde materialen. De vragenlijst die de scholen daarbij helpt, vind je op http://ict.feo.hvu.nl/sim/maken.html. Voor 35 activiteiten die met inclusief onderwijs te maken hebben, moet de school aangeven voor hoeveel procent (0%, 25%, 50%,75% of 100%) ze dit al gerealiseerd heeft.

Wanneer men klaar is, wordt het resultaat berekend. De antwoorden worden geïnterpreteerd in functie van de verschillende inclusiepijlers. Op die manier kan de school niet alleen globaal zien waar ze staat op het vlak van inclusief onderwijs, maar ook uitzoeken waar de werkpunten liggen. De resultaten kunnen ook gebruikt worden als aanleiding om met het hele team een gesprek te voeren rond inclusief onderwijs en het nieuwe leerzorgkader Tegelijkertijd kunnen er noden in verband met de professionalisering van het schoolteam in kaart gebracht worden.