2010.10.17

Documentaire over studeren met dyslexie

Prof. Dr. Annemie Desoete maakte me attent op de documentaire ‘Studeren met dyslexie’ en bijbehorende brochure over dyslexie. Beiden kun je vinden op www.dyslexie.ugent.be. De documentaire duurt iets langer dan een half uur en brengt een positieve boodschap. Ze vertelt het verhaal van jonge professionals met dyslexie die hun studies aan de universiteit volbrachten en mooie carrières uitbouwden. Tegelijk krijg je een overzicht van het onderzoek rond dyslexie vandaag. Ik bekeek deze documentaire voor jullie en was vanaf het eerste moment geboeid. Dit komt omdat het een realistische documentaire geworden is zonder franjes en valse beloftes. Niet alleen de diversiteit aan theorieën passeert de revue, ook de diversiteit aan verschijningsvormen van dyslexie en mogelijke maatregelen wordt aangekaart. Speciale aandacht gaat terecht naar het creatieve en probleemoplossende denken van een aantal dyslectici. Op de website vind je ook de brochure die bij de DVD hoort. Deze gaat net iets verder dan de inhoud van de documentaire. Zo staat ze ook uitgebreid stil bij de comorbiditeit bij dyslexie en het zorgkader van het hoger onderwijs.

De documentaire en de bijhorende brochure zijn ongetwijfeld het beste dat de afgelopen jaren in Nederland en Vlaanderen over dyslexie is verschenen! Je kunt hieronder alvast de trailer bekijken.

2008.12.21

Nieuwe brochure Stichting Dyslexie Nederland

dyslexiebrochure_2008De Stichting Dyslexie Nederland bracht een nieuwe versie uit van haar dyslexiebrochure. Deze brochure werd volledig herzien en aangevuld en vervangt de brochure uit 2004. Deze herziening drong zich op omdat het wetenschappelijk onderzoek nieuwe inzichten heeft opgeleverd die implicaties hebben voor de definiëring van dyslexie, de verschillende diagnosen en de behandeling. Ook het feit dat in Nederland de behandeling van dyslexie vanaf 1 januari 2009 onder bepaalde voorwaarden zal vergoed worden, is daar allerminst vreemd aan.

In een eerste deel neemt de Stichting een standpunt in betreffende de definitie van dyslexie. Ze houdt het bij een beschrijvende definitie, omdat de oorzaken van dyslexie nog lang niet bekend zijn. De definitie luidt als volgt:

Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.

In het tweede deel worden de drie vormen van diagnose die de Stichting gebruikt nogmaals toegelicht. Het gaat hier over:

  • de onderkennende diagnose
  • de verklarende diagnose
  • de indicerende diagnose

Het derde deel bespreekt de behandeling van dyslexie. Hierin wordt benadrukt dat de directe instructie nog altijd de voorkeur verdient bij de behandeling van dyslexie. De Stichting neemt hierbij geen standpunten in voor of tegen bepaalde methodes. Ze beschrijft daarentegen wel aan welke voorwaarden een effectieve behandeling moet voldoen.

Het laatste deel gaat dieper in op het onderzoeksverslag en doet een voorstel van dyslexieverklaring.

20:16 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: lezen, dyslexie, taal, dyslexieverklaring, gemotiveerd verslag, leesproblemen | |

2007.05.12

Gemotiveerd verslag: slagkracht vergroten of etikettenstrijd?

VraagtekenIn de laatste conceptnota van de minister van onderwijs is het duidelijk: het gemotiveerde verslag doet zijn intrede in het basisonderwijs. Het wordt een noodzakelijke voorwaarde om kinderen te kunnen inschalen in zorgniveau II. Op zich is dat niet zo erg: het dwingt de scholen na te denken over de zorg die het voor het kind in kwestie heeft gegeven. En het zorgniveau in de meeste Vlaamse scholen ligt al hoog, heel hoog. Dit neemt niet weg dat ik voorstander ben van een soort standaard waaraan dit gemotiveerde verslag moet voldoen. Het is dus geen ATTEST leer-, ontwikkelings- of gedragsproblemen. De term ATTEST geeft immers valselijk de indruk dat één en ander afdwingbaar zou zijn, en dat is voroalsnog niet wettelijk geregeld!

Een gemotiveerd verslag moet aanleiding geven tot ZORG OP MAAT. Het toepassen van standaardmaatregelen voor alle kinderen met problemen mag hier dus GEEN kans krijgen, noch in het basis-, noch in het secundair onderwijs. Een ATTEST vraagt immers om een bepaald etiket, en dat kan zeker in de basisschool bij jongere leerlingen NIET gegeven worden. Om het "geleerd" te zeggen: de differentiaaldiagnose bij jonge kinderen is vaak heel moeilijk.

Het gemotiveerde verslag moet dus een beschrijving zijn van de taakgerichte of handelingsgerichte aanpak die de school heeft toegepast voor een individuele leerling. Het moet aangeven welke maatregelen wel impact hadden en welke niet. Het moet ook aangeven waarom de genomen maatregelen op zorgniveau I, gelukt of niet, uiteindelijk niet toereikend waren voor dat specifieke kind.

Deze maatregelen blijven niet alleen beperkt tot de louter cognitieve, leer-maatregelen. Elke leer- en ontwikkelingsstoornis heeft ook een sociale en emotionele împact. Begrippen als zelfvertrouwen, integratie, zelfstandigheid, ... zijn hier zeker niet vreemd.

Daarom denk ik dat een gemotiveerd verslag er in de toekomst als volgt moet uit zien:

  • Wat is de cognitieve impact van het probleem?
  • Wat is de sociale impact van het probleem?
  • Wat is de emotionele impact van het probleem?
  • Wat zijn de genomen maatregelen op cognitief vlak?
  • Wat zijn de genomen maatregelen op sociaal vlak?
  • Wat zijn de genomen maatregelen op emotioneel vlak?
  • Welke maatregelen hebben geholpen en waarom?
  • Welke maatregelen hebben niet geholpen en waarom?
  • Waarom zijn de maatregelen niet toereikend?
  • Wat heeft het kind in zorgniveau II op de verschillende vlakken nodig?

Belangrijk hierbij is dat de context van het kind niet vergeten wordt. Een leer- of ontwikkelingsprobleem is immers altijd ook een gezinsprobleem. Ook de draagkracht van het gezin - kun je op hen beroep doen voor extra ondersteuning of niet? - zal meebepalen of je een kind kan handhaven in zorgniveau I of niet.

En de etiketten? Die kunnen inderdaad rust brengen bij ouders en leerkrachten... Zolang ze geen doel op zich zijn, is alles ok.

13:28 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: gemotiveerd verslag, leerproblemen | |

2006.06.14

Het boerenbedrog van het 'attest dys-problemen'

Het is bijna weer zover. Het einde van het schooljaar is in zicht. Clb's, revalidatiecentra en privé-therapeuten zullen weer de vraag krijgen om voor kinderen die de basisschool verlaten een 'attest leerproblemen' op te maken. Hierbij roep ik op om nergens de term 'attest' te gebruiken. Deze term in deze context gebruiken is boerenbedrog: er is immers niets wettelijk geregeld in verband met het verlenen van stimulerende, compenserende, remediërende, relativerende en dispenserende maatregelen voor kinderen met leerproblemen. Het gebruik van de term 'attest' wekt de valse indruk van wel. Een tweede bezwaar is dat deze term zodanig vaak gebruikt wordt in combinatie met de benaming van een 'dys'-stoornis (dyslexie, dyscalculie, dysorthografie, ...) dat hij niet lijkt te gelden voor die leerstoornissen die wel ernstig zijn maar niet ernstig genoeg om zo'n 'dys'-label te krijgen. Hierdoor wordt de waarde van de diagnose van de 'dys'-stoornissen uitgehold: het leidt vroeg of laat onvermijdelijk tot de eis van betrokken partijen om een dergelijk label te krijgen.

Vandaar deze oproep: reik geen 'attesten' meer uit, maar maak werk van goed onderbouwde 'gemotiveerde verslagen leermoeilijkheden'. Zo een gemotiveerd verslag is een geïndividualiseerd geheel. Hierin moet staan wat de naam van het probleem is, wat de oorzaak van het probleem is en wat er kan aan gedaan worden. Vooral dat laatste is van belang. Kinderen met leerstoornissen die vanuit de basisschool vertrekken naar het secundair onderwijs hebben meestal al een lang zorgtraject achter de rug. In dat traject heeft men ondervonden welke maatregelen voor deze specifieke leerling effect hebben en welke niet. Geef deze informatie mee. Schrijf deze maatregelen zeer concreet uit zodat de ouders kunnen beoordelen of het zorgaanbod van de nieuwe school tegemoet komt aan de noden van hun kind. Help hen om bij inschrijving dit zorgaanbod van de nieuwe school te bevragen in het licht van wat hun kind nodig heeft.

Dit zorgaanbod van de nieuwe school bestaat het best uit twee soorten maatregelen. Enerzijds deze zorgmaatregelen waar elk kind, of het nu een leerstoornis heeft of niet, baat bij heeft en anderzijds een, meestal beperkt, aanbod van geïndividualiseerde maatregelen.

21:53 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: gemotiveerd verslag, leerproblemen | |