Leren en studeren

Ik plaatste zonet een mini-enquête op het Internet over het gebruik van de 'oude' en 'nieuwe' AVI-kaarten in Vlaanderen. Iets dat al veel langer had moeten gebeuren! Je vindt ze op het volgende adres:

http://www.enquetemaken.be/toonenquete.php?id=35622

De toegang tot deze enquête is beveiligd met een wachtwoord. Dit wachtwoord vind je in mijn Nieuwsbrief Leren 69. Deze kun je vinden op mijn website www.nieuwsbriefleren.be. Niet om het jullie extra moeilijk te maken, wel om geautomatiseerde rommel te vermijden.

De enquête is netoverschrijdend en loopt tot 31 maart 2010. In een volgende nieuwsbrief maak ik de resultaten bekend. 

Op http://leerproblemen-en-gedragsproblemen.nl vind je heel wat nuttige verwijzingen naar andere websites over leer- en gedragsproblemen. Deze website is een initiatief van de Nederlandse hulpverleningsorganisatie Molendrift. Deze organisatie heeft een jarenlange ervaring op het gebied van leer- en gedragsproblemen. De website biedt een overzicht van websites met kwalitatief goede informatie over leer- en gedragsproblemen. Trouwe lezers van deze blog zullen heel veel van de aangehaalde websites zeker herkennen.

Toch maar even grasduinen!

De Nederlandse stichting Dedicon is gespecialiseerd in het maken van alternatieve leesvormen die aantrekkelijk zijn voor de gebruikers. In 2007 werkte de stichting het project Richtlijnen dyslexie uit met de steun van de Nederlandse Stichting Dyslexiefonds en het Nederlandse Revalidatiefonds.

De 73 richtlijnen die in het kader van dit project opgelijst werden, vind je terug op de website www.goedtelezen.nl. Deze richtlijnen hebben betrekking op verschillende aspecten, te weten:

• papier
• indeling
• opmaak bladspiegel
• opmaak lettertype
• opmaak illustraties en kleur
• samenhang tussen studiemateriaal
• taal en tekst
• digitaal materiaal - navigatie
• digitaal materiaal - opmaak en toepassingen

Om deze lijst met tips nog toegankelijker te maken, heeft men ze voorzien van ingangen voor specifieke beroepsgroepen:

• auteurs
• illustratoren
• leerkrachten
• productiebegeleiders
• uitgevers
• vormgevers

Wie meer wil weten over de zeer sterke wetenschappelijke en professionele onderbouw van dit project, kijkt best ook eens onder de rubriek Het project.

Christian Boer is een grafisch ontwerper uit het Nederlandse Zeist. Hij heeft zelf dyslexie. Als opdracht voor een eindexamen onderzocht hij wat de vormen van de letters zo moeilijk maakt om te ontcijferen voor mensen met dyslexie. Op basis daarvan ontwierp hij een nieuw lettertype. Je kunt voor persoonlijk gebruik het lettertype dyslexie regular.ttf gratis downloaden op www.studiostudio.nl. Ga daarvoor naar het tabblad project dyslexia. De begeleidende tekst wijst je de weg. Neem zeker ook de uitleg bij het lettertype door: het bevat verrassende vaststellingen.

Terwijl je dan toch op de website bent, kun je meteen ook de illustratieve video en het tekstbehandelplan doornemen. Voor meer informatie kun je altijd een berichtje sturen aan Christan Boer.

In 2007 bracht het Masterplan Dyslexie uit Nederland de brochure Technische maatjes bij dyslexie. Compenserende en dispenserende hulpmiddelen uit. Deze brochure werd in de loop van 2008 herzien en staat nu gratis ter beschikking op de website van het Masterplan Dyslexie (Een klik op de afbeelding van de brochure in dit bericht brengt je er onmiddellijk heen).

De brochure bestaat uit 5 hoofdstukken:

• Doel van ICT-middelen
• ICT-middelen voor functioneel lezen en schrijven
• Functies van ICT-middelen
• Implementatie van ICT-middelen
• Uitwerking van de implementatie van ICT-middelen

 Warm aanbevolen!

Op de website van de Nederlandse begeleidingsdienst voor antroposofische scholen vond ik een drietal vragenlijsten die men door leerkrachten en ouders kan laten invullen als men vermoedt dat er bij een bepaald kind sprake kan zijn van dyslexie. Deze vragenlijsten helpen om snel een aantal concrete en specifieke gegevens over de leerling te verzamelen, en kunnen mits minimale aanpassingen onmiddellijk in de Vlaamse context worden gebruikt. Je vindt ze hier:

• vragenlijst voor de leerkracht basisonderwijs
• vragenlijst voor de ouders van een leerling uit het basisonderwijs
• vragenlijst voor de ouders van een leerling uit het secundair onderwijs

De Stichting Dyslexie Nederland bracht een nieuwe versie uit van haar dyslexiebrochure. Deze brochure werd volledig herzien en aangevuld en vervangt de brochure uit 2004. Deze herziening drong zich op omdat het wetenschappelijk onderzoek nieuwe inzichten heeft opgeleverd die implicaties hebben voor de definiëring van dyslexie, de verschillende diagnosen en de behandeling. Ook het feit dat in Nederland de behandeling van dyslexie vanaf 1 januari 2009 onder bepaalde voorwaarden zal vergoed worden, is daar allerminst vreemd aan.

In een eerste deel neemt de Stichting een standpunt in betreffende de definitie van dyslexie. Ze houdt het bij een beschrijvende definitie, omdat de oorzaken van dyslexie nog lang niet bekend zijn. De definitie luidt als volgt:

Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.

In het tweede deel worden de drie vormen van diagnose die de Stichting gebruikt nogmaals toegelicht. Het gaat hier over:

• de onderkennende diagnose
• de verklarende diagnose
• de indicerende diagnose

Het derde deel bespreekt de behandeling van dyslexie. Hierin wordt benadrukt dat de directe instructie nog altijd de voorkeur verdient bij de behandeling van dyslexie. De Stichting neemt hierbij geen standpunten in voor of tegen bepaalde methodes. Ze beschrijft daarentegen wel aan welke voorwaarden een effectieve behandeling moet voldoen.

Het laatste deel gaat dieper in op het onderzoeksverslag en doet een voorstel van dyslexieverklaring.

De AVI-niveaus werden vernieuwd. De tabellen om de oude niveaus om te zetten naar de nieuwe vind je op het Internet. Uitgeverij Zwijsen ontwikkelde de nAVIgator waarmee je deze omzetting gemakkelijk en in beide richtingen kunt doen. Op de achterzijde van deze nAVIgator vind je per niveau ook de leesreeksen die uitgeverij Zwijsen ontwikkelde, gesitueerd binnen de nieuwe AVI-niveaus.

Je kunt, zolang de voorraad strekt, deze nAVIgator gratis aanvragen bij de uitgeverij (info@uitgeverijzwijsen.be). Je kunt de nAVIgator ook op het Internet zelf gebruiken: http://www.uitgeverijzwijsen.be/navigator/navigatorschijf/

Tom Braams maakte op zijn website een hoekje vrij waar hij het op kinderniveau heeft over dyslexie. Deze informatie kan gebruikt worden om aan een kind uit het lager of secundair onderwijs uit te leggen wat dyslexie eigenlijk is (oorzaak, gevolgen, ...). Het kind zelf kan deze informatie ook gebruiken om een werkstuk te maken over dyslexie of om in een spreekbeurt te verwerken en aan de klasgenoten uit te leggen wat dyslexie nu eigenlijk is. Daarnaast geeft deze website ook heel wat nuttige tips over het leren met dyslexie en over dyscalculie. Kortom: de moeite van het bezoeken meer dan waard.

Het Nederlandse Ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen stelt al enkele jaren een brochure over dyslexie ter beschikking aan de scholen voor voortgezet (secundair) onderwijs. Deze brochure is zo goed dat ik ze graag opnieuw onder de aandacht breng.

Ze begint met een korte inleiding over het fenomeen dyslexie. Uitgangspunt is de definitie zoals deze door de Stichting Dyslexie Nederland gehanteerd wordt. In deze inleiding wordt verder kort ingegaan op het vroegtijdig onderkennen van leesproblemen, het stellen van de diagnose en de verdere begeleiding van de dyslecticus. Ze eindig met een korte beschouwing over de dyslexieverklaring.

Het tweede deel van de brochure gaat over dyslexie in het voortgezet (secundair) onderwijs, maar bevat heel wat informatie die ook bru!ikbaar is in de derde graad van het lager onderwijs. Volgende thema's komen onder andere aan bod:

• kenmerken van dyslexie
  • problemen met automatiseren
  • moderne vreemde talen
  • verbale vaardigheden
  • exacte vakken
  • zaakvakken
  • natuur- en scheikunde
• mogelijke gevolgen van dyslexie
  • concentratie
  • sociaal-emotionele ontwikkeling
  • taalontwikkeling
  • links/rechts onderscheid
  • tijdgevoel

Al deze aspecten worden aan de hand van concrete uitspraken of ervaringen van dyslectische jongeren toegelicht. Verder wordt er heel duidelijk aangegeven hoe de school de leerling met dyslexie kan helpen.