2009.10.24

Schrijven voor personen met dyslexie: 73 richtlijnen

dedicon - goed te lezenDe Nederlandse stichting Dedicon is gespecialiseerd in het maken van alternatieve leesvormen die aantrekkelijk zijn voor de gebruikers. In 2007 werkte de stichting het project Richtlijnen dyslexie uit met de steun van de Nederlandse Stichting Dyslexiefonds en het Nederlandse Revalidatiefonds.

De 73 richtlijnen die in het kader van dit project opgelijst werden, vind je terug op de website www.goedtelezen.nl. Deze richtlijnen hebben betrekking op verschillende aspecten, te weten:

  • papier
  • indeling
  • opmaak bladspiegel
  • opmaak lettertype
  • opmaak illustraties en kleur
  • samenhang tussen studiemateriaal
  • taal en tekst
  • digitaal materiaal - navigatie
  • digitaal materiaal - opmaak en toepassingen

Om deze lijst met tips nog toegankelijker te maken, heeft men ze voorzien van ingangen voor specifieke beroepsgroepen:

Wie meer wil weten over de zeer sterke wetenschappelijke en professionele onderbouw van dit project, kijkt best ook eens onder de rubriek Het project.

21:59 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: lezen, taal, dyslexie, leerproblemen, leesproblemen | |

2009.05.29

Lettertype voor mensen met dyslexie

studiostudioChristian Boer is een grafisch ontwerper uit het Nederlandse Zeist. Hij heeft zelf dyslexie. Als opdracht voor een eindexamen onderzocht hij wat de vormen van de letters zo moeilijk maakt om te ontcijferen voor mensen met dyslexie. Op basis daarvan ontwierp hij een nieuw lettertype. Je kunt voor persoonlijk gebruik het lettertype dyslexie regular.ttf downloaden op www.studiostudio.nl. Ga daarvoor naar het tabblad project dyslexia. De begeleidende tekst wijst je de weg. De kostprijs voor particulieren is € 53,-. Neem zeker ook de uitleg bij het lettertype door: het bevat verrassende vaststellingen.

Terwijl je dan toch op de website bent, kun je meteen ook de illustratieve video en het tekstbehandelplan doornemen. Voor meer informatie kun je altijd een berichtje sturen aan Christan Boer.

17:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: lezen, taal, dyslexie, lettertype, leesproblemen, tekstbehandelplan | |

2009.02.28

Technische maatjes bij dyslexie

technische maatjes bij dyslexie - compenserende en dispenserende hulpmiddelenIn 2007 bracht het Masterplan Dyslexie uit Nederland de brochure Technische maatjes bij dyslexie. Compenserende en dispenserende hulpmiddelen uit. Deze brochure werd in de loop van 2008 herzien en staat nu gratis ter beschikking op de website van het Masterplan Dyslexie (Een klik op de afbeelding van de brochure in dit bericht brengt je er onmiddellijk heen).

De brochure bestaat uit 5 hoofdstukken:

 Warm aanbevolen!

22:05 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ict, dyslexie, compenseren, dispenseren, lezen, taal, leesproblemen | |

2009.02.15

Vragenlijsten bij een vermoeden van dyslexie

begeleidingsdienst vrijescholen

Op de website van de Nederlandse begeleidingsdienst voor antroposofische scholen vond ik een drietal vragenlijsten die men door leerkrachten en ouders kan laten invullen als men vermoedt dat er bij een bepaald kind sprake kan zijn van dyslexie. Deze vragenlijsten helpen om snel een aantal concrete en specifieke gegevens over de leerling te verzamelen, en kunnen mits minimale aanpassingen onmiddellijk in de Vlaamse context worden gebruikt. Je vindt ze hier:

 

12:28 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: steiner, antroposofie, lezen, leesproblemen, dyslexie, taal | |

2009.01.24

Kinderen met speciale onderwijsnoden en de overgang naar het secundair onderwijs

overgang primair naar voortgezet onderwijsVoor kinderen met speciale onderwijsnoden is de overgang naar het secundair onderwijs een nog grotere stap dan voor de andere kinderen.  De Nederlandse website www.overgangpovo.nl is in het leven geroepen om scholen, kinderen en hun ouders daarbij te helpen. Geschreven voor de Nederlandse situatie, bevat deze website toch heel wat materiaal die ze voor Vlaanderen ook interessant maakt.

De website is uitgewerkt als een soort draaiboek met nuttige bijlagen, die de leerling al van in groep 7 (het vijfde leerjaar) voorbereidt op de overgang naar het secundair of voortgezet onderwijs. Ze richt zich op verschillende doelgroepen, waaronder de leerlingen met leer- en ontwikkelingsstoornis en de leerlingen die na het vijfde leerjaar (groep 7) de overstap maken naar het beroepssecundair onderwijs omdat ze al één of meerdere jaren in het basisonderwijs hebben overgezeten.

Voor de Vlaamse situatie zijn vooral de rubrieken ADHD, Dyslexie, Hoogbegaafdheid en Autisme interessant. Hierin vindt je concrete teksten met heel specifieke tips en aanbevelingen om de overgang voor deze leerlingen zo vlot mogelijk te laten verlopen. De voorgestelde Kijkwijzer geeft voldoende materiaal en stof tot nadenken, ook voor het Vlaamse onderwijs.

2008.12.21

Nieuwe brochure Stichting Dyslexie Nederland

dyslexiebrochure_2008De Stichting Dyslexie Nederland bracht een nieuwe versie uit van haar dyslexiebrochure. Deze brochure werd volledig herzien en aangevuld en vervangt de brochure uit 2004. Deze herziening drong zich op omdat het wetenschappelijk onderzoek nieuwe inzichten heeft opgeleverd die implicaties hebben voor de definiëring van dyslexie, de verschillende diagnosen en de behandeling. Ook het feit dat in Nederland de behandeling van dyslexie vanaf 1 januari 2009 onder bepaalde voorwaarden zal vergoed worden, is daar allerminst vreemd aan.

In een eerste deel neemt de Stichting een standpunt in betreffende de definitie van dyslexie. Ze houdt het bij een beschrijvende definitie, omdat de oorzaken van dyslexie nog lang niet bekend zijn. De definitie luidt als volgt:

Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.

In het tweede deel worden de drie vormen van diagnose die de Stichting gebruikt nogmaals toegelicht. Het gaat hier over:

  • de onderkennende diagnose
  • de verklarende diagnose
  • de indicerende diagnose

Het derde deel bespreekt de behandeling van dyslexie. Hierin wordt benadrukt dat de directe instructie nog altijd de voorkeur verdient bij de behandeling van dyslexie. De Stichting neemt hierbij geen standpunten in voor of tegen bepaalde methodes. Ze beschrijft daarentegen wel aan welke voorwaarden een effectieve behandeling moet voldoen.

Het laatste deel gaat dieper in op het onderzoeksverslag en doet een voorstel van dyslexieverklaring.

20:16 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: lezen, dyslexie, taal, dyslexieverklaring, gemotiveerd verslag, leesproblemen | |

2008.08.24

Kinderkrant dyslexie

kinderkrant dyslexieTom Braams maakte op zijn website een hoekje vrij waar hij het op kinderniveau heeft over dyslexie. Deze informatie kan gebruikt worden om aan een kind uit het lager of secundair onderwijs uit te leggen wat dyslexie eigenlijk is (oorzaak, gevolgen, ...). Het kind zelf kan deze informatie ook gebruiken om een werkstuk te maken over dyslexie of om in een spreekbeurt te verwerken en aan de klasgenoten uit te leggen wat dyslexie nu eigenlijk is. Daarnaast geeft deze website ook heel wat nuttige tips over het leren met dyslexie en over dyscalculie. Kortom: de moeite van het bezoeken meer dan waard.

2008.08.09

Dyslexie, een praktische gids voor school voortgezet onderwijs

dyslexie, een praktische gids voor scholen voor voortgezet onderwijsHet Nederlandse Ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen stelt al enkele jaren een brochure over dyslexie ter beschikking aan de scholen voor voortgezet (secundair) onderwijs. Deze brochure is zo goed dat ik ze graag opnieuw onder de aandacht breng.

Ze begint met een korte inleiding over het fenomeen dyslexie. Uitgangspunt is de definitie zoals deze door de Stichting Dyslexie Nederland gehanteerd wordt. In deze inleiding wordt verder kort ingegaan op het vroegtijdig onderkennen van leesproblemen, het stellen van de diagnose en de verdere begeleiding van de dyslecticus. Ze eindig met een korte beschouwing over de dyslexieverklaring.

Het tweede deel van de brochure gaat over dyslexie in het voortgezet (secundair) onderwijs, maar bevat heel wat informatie die ook bru!ikbaar is in de derde graad van het lager onderwijs. Volgende thema's komen onder andere aan bod:

  • kenmerken van dyslexie
    • problemen met automatiseren
    • moderne vreemde talen
    • verbale vaardigheden
    • exacte vakken
    • zaakvakken
    • natuur- en scheikunde
  • mogelijke gevolgen van dyslexie
    • concentratie
    • sociaal-emotionele ontwikkeling
    • taalontwikkeling
    • links/rechts onderscheid
    • tijdgevoel

Al deze aspecten worden aan de hand van concrete uitspraken of ervaringen van dyslectische jongeren toegelicht. Verder wordt er heel duidelijk aangegeven hoe de school de leerling met dyslexie kan helpen.

12:37 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: dyslexie, compenseren, taal, zorg, stimuleren, remedieren, dispenseren, leesproblemen, leerproblemen, lezen, spellen, spellingproblemen, leerzorg, zorgbeleid | |

2008.07.20

Therapiespel

therapiespelProf. Annemie Desoete vestigde mijn aandacht op de website www.therapiespel.be. Deze website was een bachelorproef aan de Gentse Arteveldehogeschool in de richting logopedie en audiologie afstudeerrichting logopedie.

Deze website biedt een voortdurend groeiende inventaris van educatieve software en educatieve spelletjes in verband met lezen, spellen en rekenen die binnen een logopedische therapie - maar dus zeker ook binnen de zorgmomenten op een school - kunnen gebruikt worden. Per programma of spel wordt er naast de praktische gegevens (auteur, uitgever, uitgavejaar, eventuele prijs, website, ...) ook uitgebreid aandacht besteed aan een kwalitatieve beschrijving (foutenregistratie, spraakondersteuning, tempo instelbaar, geven van feedback, mogelijkheid tot zelfcontrole, ...). Elk programma of spel krijgt ook een globale beoordeling mee. Op het moment dat ik dit schrijf, omvat deze website al 808 programma's en spellen.

De website is snel en eenvoudig te doorzoeken: elk programma of spel krijgt immers aan aantal trefwoorden mee. Het aanklikken van een trefwoord heeft dan een lijst met soortgelijke programma's of spellen tot resultaat.

Een aanrader!

2008.04.12

Handelingswijzer

handelingswijzer.nlDe website www.handelingswijzer.nl is nog een zeer jonge website. Het is de bedoeling om via deze website handelingswijzers over het omgaan met problemen van allerlei aard uit te wisselen. Momenteel zijn er al een veertiental ter beschikking gesteld:

  • ADHD
  • Asperger-syndroom
  • Autisme
  • Cerebrale Parese
  • DCD
  • Dyscalculie
  • Dyslexie
  • Epilepsie
  • Foetaal Alcohool Syndroom
  • Niet Aangeboren Hersenletsel
  • NLD
  • Spierdystrofie
  • Spina bifida
  • Syndroom van Gilles de la Tourette

Wie zich inschrijft op deze website (gratis!) kan eigen materiaal en links aanbieden en heeft toegang tot het forum.