Leren en studeren

NVORWO staat voor Nederlandse Vereniging tot Ontwikkeling van het Reken/Wiskunde Onderwijs. Het is een algemene en onafhankelijke vakvereniging die het reken- en wiskundeonderwijs aan leerlingen van 6 tot 14 jaar wil bevorderen. Deze vereniging biedt onderdak aan mensen met verschillende achtergronden en opvattingen: aan theoretici en practici, aan ontwikkelaars en begeleiders en vooral ook aan leerkrachten uit het basis- en voortgezet onderwijs.

Deze vereniging geeft twee tijdschriften uit, Panama-Post en het meer bekende Volgens Bartjens. Een aantal rubrieken op hun website (inhoudelijk de meest interessante) zijn dan ook voorbehouden voor de lezers van Volgens Bartjens en leden van de vereniging zelf.

De vereniging is ook bekend door de uitgave van het boek Dyscalculie in discussie. Dit boek bevat artikels over dyscalculie die geschreven werden door Vlaamse en Nederlandse leden van een expertgroep ad hoc die door de vereniging werd opgericht. Het werd uitgegeven bij Van Gorcum.

Geïnteresseerden kunnen zich inschrijven op de digitale nieuwsbrief en worden dan op de hoogte gehouden over de ontwikkelingen op het vlak van het reken- en wiskunde onderwijs.

Het Child Development Institute doet onderzoek naar en wil ouders informeren over de verschillende stoornissen die bij kinderen en jongeren kunnen voorkomen. Hun werkdomein kun je voor een deel al aflezen uit de thema's van de informatiegidsen voor ouders die ze tot nu toe hebben opgesteld. Het zijn:

• AD(H)D
• Aspergersyndroom
• Angststoornis
• Autismespectrumstoornis
• Bedwateren
• Bipolaire stoornis
• Communicatiestoornis
• Depressie
• Dyslexie
• Fragiel X syndroom
• Leerstoornis
• Obsessief-Compulsieve stoornis (dwangstoornis)
• Verlegenheid
• Tourette-syndroom

Daarnaast willen ze diezelfde ouders ook informeren over een gezonde psychosociale ontwikkeling bij kinderen en jongeren en deze ook bevorderen. Maar er is meer, veel meer...

Onder de rubriek Development tref je uitgebreide informatie aan over de verschillende ontwikkelingsfasen en  de ontwikkelingsdomeinen maar ook over heel specifieke thema's zoals karakter, de invloed van de plaats in de geboorterij en het belang van spel. De rubriek Parenting gaat dieper in op de verschillende facetten van het ouderschap. Hier komen onder andere thema's aan bod zoals de modelfunctie van ouders, het gebruik van beloning en straf, een goede cimmunicatie tussen ouders en kinderen en het bevorderen van zelfwaarde bij kinderen en jongeren. De rubrieken Psychology en Learning gaan niet alleen dieper in op de verschillende mogelijke stoornissen maar ook op thema's zoals meervoudige intelligentie, hoogbegaafdheid en studiegewoonten. De thema's gezondheid en veiligheid vind je dan weer terug in de rubriek Health/Safety.

Verder vindt je op deze website tal van verwijzingen naar nuttige (onderzoeks)artikels en tal van concrete tips voor ouders.

Voor kinderen met speciale onderwijsnoden is de overgang naar het secundair onderwijs een nog grotere stap dan voor de andere kinderen.  De Nederlandse website www.overgangpovo.nl is in het leven geroepen om scholen, kinderen en hun ouders daarbij te helpen. Geschreven voor de Nederlandse situatie, bevat deze website toch heel wat materiaal die ze voor Vlaanderen ook interessant maakt.

De website is uitgewerkt als een soort draaiboek met nuttige bijlagen, die de leerling al van in groep 7 (het vijfde leerjaar) voorbereidt op de overgang naar het secundair of voortgezet onderwijs. Ze richt zich op verschillende doelgroepen, waaronder de leerlingen met leer- en ontwikkelingsstoornis en de leerlingen die na het vijfde leerjaar (groep 7) de overstap maken naar het beroepssecundair onderwijs omdat ze al één of meerdere jaren in het basisonderwijs hebben overgezeten.

Voor de Vlaamse situatie zijn vooral de rubrieken ADHD, Dyslexie, Hoogbegaafdheid en Autisme interessant. Hierin vindt je concrete teksten met heel specifieke tips en aanbevelingen om de overgang voor deze leerlingen zo vlot mogelijk te laten verlopen. De voorgestelde Kijkwijzer geeft voldoende materiaal en stof tot nadenken, ook voor het Vlaamse onderwijs.

De website van de Vlaamse Tourettevereniging is uitgegroeid tot een zeer informatieve website. Ze heeft zichzelf tot doel gesteld het syndroom van Gilles de la Tourette bekend te maken bij de overheid, artsen, het onderwijs en het grote publiek. Op deze manier wil ze een klimaat scheppen waar men het vanzelfsprekend vindt dat kinderen met het Tourettesyndroom faciliteiten krijgen in het onderwijs.

Onder de rubriek Tourette kun je heel wat algemene informatie over het syndroom terugvinden. Speciaal voor leerkrachten vind je er de brochure Kinderen met het syndroom van Gilles de la Tourette in het onderwijs. Daarnaast vind je in de rubriek Tourette+ informatie over andere stoornissen (bv. ADHD, dwangstoornissen, ...) die samen met het Tourettesyndroom voorkomen. De rubriek Documentatie bevat heel wat verwijzingen naar Nederlandstalige en anderstalige informatie en een overzicht van de eigen publicaties van de vereniging. In de rubriek Getuigenissen wordt het woord gegeven aan kinderen en volwassenen met het syndroom, maar ook ouders van kinderen met Tourette.

Wat er aan Tourette kan gedaan worden, lees je in de rubriek Behandelingen. Je krijgt er een woordje uitleg bij de verschillende mogelijke behandelingswijzen. In het onderdeeltje Omgaan met Tourette krijg je heel wat tips aangereikt om zonder enige vorm van medicatie met het Tourettesyndroom om te gaan. Deze rubriek reikt ook leerkrachten heel wat aanpakmogelijkheden aan.

Een Forum maakt het onderlinge contact mogelijk. Inschrijven is hiervoor wel noodzakelijk. Concrete informatie over de vereniging zelf vind je onder de rubriek Vereniging.

Tom Braams maakte op zijn website een hoekje vrij waar hij het op kinderniveau heeft over dyslexie. Deze informatie kan gebruikt worden om aan een kind uit het lager of secundair onderwijs uit te leggen wat dyslexie eigenlijk is (oorzaak, gevolgen, ...). Het kind zelf kan deze informatie ook gebruiken om een werkstuk te maken over dyslexie of om in een spreekbeurt te verwerken en aan de klasgenoten uit te leggen wat dyslexie nu eigenlijk is. Daarnaast geeft deze website ook heel wat nuttige tips over het leren met dyslexie en over dyscalculie. Kortom: de moeite van het bezoeken meer dan waard.

Het Nederlandse Ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen stelt al enkele jaren een brochure over dyslexie ter beschikking aan de scholen voor voortgezet (secundair) onderwijs. Deze brochure is zo goed dat ik ze graag opnieuw onder de aandacht breng.

Ze begint met een korte inleiding over het fenomeen dyslexie. Uitgangspunt is de definitie zoals deze door de Stichting Dyslexie Nederland gehanteerd wordt. In deze inleiding wordt verder kort ingegaan op het vroegtijdig onderkennen van leesproblemen, het stellen van de diagnose en de verdere begeleiding van de dyslecticus. Ze eindig met een korte beschouwing over de dyslexieverklaring.

Het tweede deel van de brochure gaat over dyslexie in het voortgezet (secundair) onderwijs, maar bevat heel wat informatie die ook bru!ikbaar is in de derde graad van het lager onderwijs. Volgende thema's komen onder andere aan bod:

• kenmerken van dyslexie
  • problemen met automatiseren
  • moderne vreemde talen
  • verbale vaardigheden
  • exacte vakken
  • zaakvakken
  • natuur- en scheikunde
• mogelijke gevolgen van dyslexie
  • concentratie
  • sociaal-emotionele ontwikkeling
  • taalontwikkeling
  • links/rechts onderscheid
  • tijdgevoel

Al deze aspecten worden aan de hand van concrete uitspraken of ervaringen van dyslectische jongeren toegelicht. Verder wordt er heel duidelijk aangegeven hoe de school de leerling met dyslexie kan helpen.

Wie de literatuur rond rekenproblemen en dyscalculie een beetje volgt, komt geregeld de naam David Geary tegen. David Geary is een cognitieve ontwikkelingspsycholoog die heel veel interesse heeft voor de ontwikkeling van het rekenen. Zo was hij hoofd van een team dat een langlopend onderzoek deed tussen 2002 en 2007 naar de genetische, neurobiologische, cognitieve, taalkundige, sociaal-culturele en instuctiefactoren die voor een normale of a-typische ontwikkeling van wiskunde en wetenschappen zorgen (zie hiervoor:  http://mumathstudy.missouri.edu/index.shtml).

Via zijn website krijg je toegang tot een aantal van zijn recente artikels in verband met rekenen, wiskunde, rekenproblemen en dyscalculie. Ga daarvoor naar de rubriek Publications. 

Prof. Annemie Desoete vestigde mijn aandacht op de website www.therapiespel.be. Deze website was een bachelorproef aan de Gentse Arteveldehogeschool in de richting logopedie en audiologie afstudeerrichting logopedie.

Deze website biedt een voortdurend groeiende inventaris van educatieve software en educatieve spelletjes in verband met lezen, spellen en rekenen die binnen een logopedische therapie - maar dus zeker ook binnen de zorgmomenten op een school - kunnen gebruikt worden. Per programma of spel wordt er naast de praktische gegevens (auteur, uitgever, uitgavejaar, eventuele prijs, website, ...) ook uitgebreid aandacht besteed aan een kwalitatieve beschrijving (foutenregistratie, spraakondersteuning, tempo instelbaar, geven van feedback, mogelijkheid tot zelfcontrole, ...). Elk programma of spel krijgt ook een globale beoordeling mee. Op het moment dat ik dit schrijf, omvat deze website al 808 programma's en spellen.

De website is snel en eenvoudig te doorzoeken: elk programma of spel krijgt immers aan aantal trefwoorden mee. Het aanklikken van een trefwoord heeft dan een lijst met soortgelijke programma's of spellen tot resultaat.

Een aanrader!

De website Twice Gifted is helemaal gewijd aan deze kinderen die wij tweemaal speciaal noemen: hoogbegaafde kinderen met een bijkomende problematiek. Op deze website gaat men eerst in op het fenomeen van de hoogbegaafdheid en de karakteristieken ervan bij mensen. Dit wordt aangevuld met een uitgebreide lijst van eigenschappen bij personen die tweemaal speciaal zijn.

Verder zijn er afzonderlijke rubrieken over:

• hoogbegaafdheid met leerproblemen
• de zogenaamde savants
• het syndroom van Asperger
• hoogbegaafdheid met een fysieke handicap
• hoogbegaafdheid en depressie

Hierna volgen er een rubriek waarin bekende mensen worden opgevoerd die ook tweemaal speciaal waren en een uitgebreide bronnenlijst.

Een zeer informatieve website!

Waarom deze website vermelden terwijl het concept NLD onder vuur ligt? Waarom niet spreken over een Visueel-Ruimtelijke leerstoornis? Omdat het, alle visieteksten ten spijt, kinderen en ouders met dergelijke problemen worst zal wezen hoe het benoemd wordt: zij worden dagelijks weer met de neus op de feiten gedrukt.

Los van de discussie over de juiste naamgeving, vind je op de website van de Vlaamse NLD-vereniging heel wat nuttige informatie, vooral dan onder de vorm van achtergrondteksten, aandachtspunten en tips. Vooral de rubrieken info Nld en NLD en onderwijs zijn zeker relevant.

Geen spectaculaire website, wel het bezoeken waard.