Leren en studeren

De website Twice Gifted is helemaal gewijd aan deze kinderen die wij tweemaal speciaal noemen: hoogbegaafde kinderen met een bijkomende problematiek. Op deze website gaat men eerst in op het fenomeen van de hoogbegaafdheid en de karakteristieken ervan bij mensen. Dit wordt aangevuld met een uitgebreide lijst van eigenschappen bij personen die tweemaal speciaal zijn.

Verder zijn er afzonderlijke rubrieken over:

• hoogbegaafdheid met leerproblemen
• de zogenaamde savants
• het syndroom van Asperger
• hoogbegaafdheid met een fysieke handicap
• hoogbegaafdheid en depressie

Hierna volgen er een rubriek waarin bekende mensen worden opgevoerd die ook tweemaal speciaal waren en een uitgebreide bronnenlijst.

Een zeer informatieve website!

Mieke Van Kerkhove is begeleider zorg van de pedagogische begeleidingsdienst van de stad Gent. Van haar hand is de weblog hoogbegaafdleren.blogspot.com. Je vindt er haar besprekingen van verrijkingsmateriaal voor hoogbegaafde leerlingen. Zowel de gekende als minder gekende materiaal komen aan bod. Dit zijn er alvast enkele:

• Bouwmeester 
• Juan Y Rosa 
• Kien rekenen
• Kwink!
• Rekenmeesters
• Set
• Slim kan lezen
• Sompact
• Taalmeesters
• Taaltoppers 

Deze weblog werd voor het laatst bijgewerkt op 8 mei 2007, maar de inhoud is nog altijd actueel. Uit zeer betrouwbare bron weet ik dat Mieke nog altijd zeer intensief bezig is met het thema hoogbegaafdheid.

In 2006 hield het internationale onderwijsnetwerk New Horizons for Learning na 26 jaar op te bestaan. Al die tijd was het netwerk een voortrekker op het gebied van de onderwijsvernieuwing. Het ging actief op zoek naar succesvolle onderwijsstrategieën, gaf deze bekendheid en hielp ze implementeren. De resultaten van dit netwerk werden geborgd op de website www.newhorizons.org die op het Internet zal aanwezig blijven. Alle informatie werd ondergebracht in zeven categorieën die telkens rijk gedocumenteerd zijn met onmiddellijk te consulteren artikels, literatuurlijsten en relevante internetverwijzingen:

• Teaching and Learning Strategies: Informatie over enkele van de best gedocumenteerde en onderzochte onderwijs- en leerstrategieën die studenten toelaten om met nog meer succes te leren. Aan bod komen onder andere de theorie van de meervoudige intelligentie en de instrumentele verrijking.
• Perspectives on the Future: Hier werd er nagedacht over de beste manier om onszelf en onze studenten voor te bereiden op een toekomst die moeilijk te voorspellen is. Met de nadruk op de actieve rol die iedereen moet spelen om de mensheid op een positieve koers te houden.
• Transforming Education: Welke mogelijkheden hebben we om nieuwe onderwijssystemen en leergemeenschappen te maken voor de studenten van vandaag die de volwassenen van morgen worden. Welke veranderingen moeten we aanbrengen zodat het voor elke student mogelijk wordt om succes te behalen? 
• News from the Neurosciences: Over de bevindingen van de neurowetenschappen en de implicaties ervan op het leren.
• Special Needs/Inclusion: Iedereen heeft een andere manier van leren. Sommigen worden meer uitgedaagd dan anderen. In deze rubriek vind men informatie voor leerkrachten en ouders van studenten met fysieke, emotionele en cognitieve beperkingen. Daarnaast is er ook expliciet aandacht voor de noden van hoogbegaafde leerlingen, omdat deze noden nog te vaak niet onderkend worden.
• Lifelong Learning: Leren is een levenslange opdracht. Leren geeft het leven zin en zorgt ervoor dat een mens mentaal, fysisch en emotioneel blijft groeien.
• Student Voices: Studenten geven zelf aan wat er voor hen wel en niet werkt in verband met leren op school en in andere omgevingen. Daarnaast wordt er gekeken hoe studenten meer betrokken kunnen worden bij hun eigen leren.

Daarnaast vind je op de website ook nog de verzameling van alle nieuwsbrieven (50 in totaal!) die het netwerk gedurende haar bestaan uitgaf.

Deze Britse website is integraal gewijd aan het begeleiden en onderwijzen van hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen. Wie interesse heeft in het verdiepen en/of verbreden van de leerstof voor hoogbegaafde kinderen, moet hier zeker een kijkje nemen.

De website maakt eerst en vooral onderscheid tussen algemene en vakspecifieke begeleidingstips. De algemene begeleidingstips beslaan verschillende thema's:

• Hoe hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen herkennen?
• Hoe een schoolbeleid voor hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen voeren?
• Wat is de rol en de verantwoordelijkheid van de schooldirectie, de leerkrachten, de ouders, de leerlingen... ?
• Hoe beheert men de voorzieningen en maatregelen voor hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen?
• Hoe stemt men het onderwijs af op de noden van de lerenden?
• Hoe bereidt men de overdracht van hoogbegaafde leerlingen voor?
• Hoe bereidt men de overgang van hoogbegaafde leerlingen voor?
• Enkele gevalsstudies.

Voor wie deze tips niet volstaan is er de sectie met de begeleidingstips per vak. Deze vakken zijn:

• Engels
• Wiskunde
• Wetenschap
• Ontwerp en technologie
• ICT
• Geschiedenis
• Aardrijkskunde
• Moderne vreemde talen
• Kunst en creatie
• Muziek
• Religie
• Lichamelijke ontwikkeling

Voor elk van deze vakken heeft men de informatie nog eens verdeeld over een achttal categorieën:

• Hoe een hoogbegaafde of getalenteerde leerling voor dit domein herkennen?
• Hoe aan de noden van deze hoogbegaafde of getalenteerde leerling tegemoetkomen in een reguliere les (inclusie)?
• Hoe les geven aan deze leerlingen.
• Voorbeelden van klastaken waarbij aan de noden van de hoogbegaafde of getalenteerde leerling tegemoet gekomen wordt.
• Activiteiten buiten de klas voor de hoogbegaafde of getalenteerde leerling.
• Bronnen.
• Hoe deze hoogbegaafde of getalenteerde leerling opvolgen en evalueren?
• Voorbeelden van taken van hoogbegaafde of getalenteerde leerlingen.

Per vak kan je deze verschillende categorieën doornemen. Wat de website nog interessanter maakt is dat je ook één categorie kunt bekijken voor alle vakken.

Op de website van The Institute for the Study of Advanced Development is er heel wat informatie samengebracht rond hoogbegaafdheid. Het visuospatiële leren komt ruim aan bod. Wat is het eigenlijk? Hoe ga je er als leerling mee om? Op welke manier geef je instructie? Dit zijn enkele vragen die een antwoord krijgen. Ook de relatie tussen ADHD en het visuospatiële leren komt aan bod.

Men gaat eveneens dieper in op de aanwezigheid van leerproblemen bij hoogbegaafde leerlingen. Het thema hoogbegaafdheid bij volwassenen krijgt ook een plaats.

De brochure Mathematical challenges for able pupils van het Britse departement voor onderwijs is een aanrader voor leerkrachten en ouders die hun kinderen uitdagende opdrachten voor wiskunde willen geven.

In deze brochure staan er 83 opdrachten die beroep doen op het wiskundige denkvermogen van de leerling. Deze opdrachten zijn stuk voor stuk bedoeld als verrijkingsleerstof en dus niet altijd even eenvoudig.

De fiches zijn vanzelfsprekend in het Engels en moeten dus vertaald (en soms ook aangepast) worden. Ik deed het alvast voor opdracht 15. Klik op deze link om de brochure van het net te halen. Een aanrader!

Supporting Emotional Needs of the Gifted, afgekort als SENG heeft als doel een omgeving te creëren waarin hoogbegaafde kinderen en volwassenen, in al hun verscheidenheid, zichzelf begrijpen en aanvaarden en door hun familie, school, werkom-geving en gemeengeschap aanvaard, gewaardeerd, gestimuleerd en ondersteund worden.

De website bevat heel wat informatie over allerlei aspecten van dit thema, en wordt voortdurend verder aangevuld.  Zeker de sectie met verwijzingen naar de literatuur en direct van het web te halen artikels is echt de moeite waard. Enkele titels van artikels zijn:

• Sensitiviteit: een tweesnijdend zwaard voor de puber en het jong volwassen kind.
• De ontwikkeling van een gevoelsvocabularium.
• Afrekenen met mythes over de socio-emotionele ontwikkeling van het kind.
• De ontwikkeling van de identiteit bij hoogbegaafde kinderen: morele gevoeligheid.
• Hoogbegaafde kinderen met aandachtsproblemen: feit of fictie?

Nrich is een project dat in 1996 opgestart werd en zijn thuis heeft in de faculteit voor onderwijs van de universiteit van Cambridge en in het Centrum voor wiskundige wetenschappen. Deze website, die tevens een onderdeel is van het Millennium Mathematics Project, wordt elke maand voorzien van nieuwe inhoud. De vraagstukken worden zorgvuldig uitgekozen en voorbereid en voorzien van aanvullende en ondersteunende artikels, spelen en andere materialen.De doelen van dit project waren van meet af aan:

• De ervaringen met wiskunde te verrijken door aan leerlingen van alle niveaus de gelegenheid te geven kennis te maken en te experimenteren met wiskundige ideeën.
• Uitdagende activiteiten ter beschikking te stellen om studenten de kans te geven hun wiskundekennis uit te breiden.
• Een gemeenschap te scheppen waar studenten mee verantwoordelijk zijn voor en ondersteund worden in hun eigen leerproces en waar inspanning en resultaat beloond worden.
• Te voorzien in een laagdrempelige wiskundige databank..
• Het gebruik van bestaande en nieuwe technologieën te onderzoeken om het leren en onderwijzen te verbeteren.

Ik grasduinde op deze Britse website en vond heel wat interessant materiaal. de inhoud blijft niet beperkt tot het basisonderwijs, maar bevat uitdagend materiaal voor alle opleidingsniveaus. De inhoud is zo gevarieerd dat je de website beter zelf verkent.